Korzenie Szwajcarii sięgają 1291 roku, kiedy zjednoczyły się trzy niemieckojęzyczne kantony Url, Schwytz i Unterwald. Organizm ten rozwijał się przez wieki, a do Konfederacji dołączały się kolejne kantony. Obecnie jest ich 23.

 

Wczesna historia Szwajcarii to historia niepokojów, przemocy i częstych wojen, zarówno wewnętrznych jak i zewnętrznych, ale to także historia długiego poszukiwania zasad rozwiązywania konfliktów w zróżnicowanym społeczeństwie.

Poprzez stulecia Szwajcaria borykała się z problemami podziału pomiędzy kantony, protestantów i katolików oraz z napięciami językowymi. Zróżnicowanie językowe stało się jeszcze bardziej znaczące po 1803 roku, kiedy, w następstwie Rewolucji Francuskiej, uprzednie podległe terytoria francusko- i włoskojęzyczne zyskały status równorzędnych kantonów. W 1848 roku po wiekach konfliktów wywołanych utrzymującymi się podziałami społecznymi uchwalono Konstytucję. Mimo że została wypracowana na zgliszczach wojny domowej, służy dobrze Szwajcarii już od 150 lat, sprawiając, że stała się ona krajem najskuteczniejszej demokracji we współczesnej historii.

 

Formy zarządzania wielokulturowością


Bez wątpienia wyjątkowa organizacja polityczna Szwajcarii pozwoliła jej przetrwać i istnieć w harmonii mimo ogromnej różnorodności religijnej i językowej. Możemy wyróżnić cztery główne czynniki „szwajcarskiej recepty”: konstytucję, która stawia zasadę różnorodności czyni priorytetem, skuteczną formułę federacji zdolną do minimalizowania konfliktów, rząd przedstawicielski, i wreszcie aktywną i bliską ludziom demokrację.

Konstytucja

W sensie formalnym według szwajcarskiego prawa nie istnieją mniejszości językowe, ale równorzędne języki. Tyczy się to języków oficjalnych (francuski, niemiecki, włoski), jak i języków narodowych (francuski, niemiecki, włoski, retoromański). W żadnym kontekście, czy to oficjalnym czy symbolicznym, prawo nie konstytuuje zasady zależności jednego języka wobec drugiego. Co więcej, prawo precyzuje, że każdy produkt musi być opisany w trzech językach oficjalnych. Podobnie w każdym z nich istnieje wersja hymnu narodowego.

Federacja

Szwajcarska federacja posiada strukturę piramidy:
Konfederacja - kantony - samorządy

Każdy z języków narodowych przynależy do swojego historycznego terytorium. Większość z 23 kantonów jest oficjalnie jednolita językowo, podczas gdy 4 są wielojęzykowe, przez co podzielone są na obszary językowe. Dwujęzyczne samorządy są rzadkie, ale można kilka znaleźć.
Kantony posiadające dwa mniejsze regiony językowe (włoskie i retoromańskie) otrzymują dodatkowe fundusze wspierające edukację i kulturę, aby, po raz kolejny, bronić szwajcarskiej wielokulturowości. Dystrybucja budżetowa również przechyla się nieproporcjonalnie na korzyść mniejszych grup.

W Szwajcarii stosuje się zdecentralizowany federalizm, zwłaszcza w sprawach języka i kultury. Prawnicy nazywają to suwerennością językową kantonów, co oznacza w praktyce, że polityka językowa dostosowywana jest do potrzeb i priorytetów kantonu.

Szwajcaria wykazuje zaskakująco niski poziom konfliktowych lub pokrywających się postanowień prawnych Konfederacji i kantonów. W wielu dziedzinach regułą jest, że rząd federalny tworzy prawo, ale jego wdrożenie pozostawia kantonom, które dokonują tego w stosowny sposób.

Silna tradycja wymaga od kantonów zajmowania się własnymi problemami i powstrzymywania się od krytykowania działań pozostałych kantonów. Obywatele zwykle również stosują się do tej zasady.

Wreszcie, przeważająca większość obywateli Szwajcarii nie znajduje trudności w godzeniu jednocześnie lojalności wobec Konfederacji, ich kantonu i społeczności lokalnej, nawet jeżeli ich znaczenie różni się w zależności od regionu.

Rząd

Szwajcarska kultura polityczna podkreśla zasadę proporcjonalności w reprezentacji politycznej i stosuje ją zarówno do partii politycznych jak i języków. Rezultaty tego widoczne mogą być w Federalnej Służbie Publicznej, w Sądzie Najwyższym, a przede wszystkim w samym rządzie. Od 1959 roku Rada Federalna składająca się z 7 członków opiera się niezmiennie na koalicji czterech partii proporcjonalnie do reprezentacji największych partii w parlamencie. Przy ustalania składu Rady regularnie przyznaje się dwa lub trzy miejsca z siedmiu francusko- lub włoskojęzycznym politykom dla utrzymania równowagi językowej.

Szwajcarski system polityczny charakteryzuje się od dawna sceptycyzmem wobec zasady większościowej preferując, gdzie tylko jest to możliwe, podejmowanie decyzji oparte na konsensie.

Demokracja

Szwajcarskie zarządzanie wielokulturowością wyraża się także w specyficznym systemie demokratycznym zwanym semi-bezpośrednim. Stara się on być bliżej codziennych zajęć społeczeństwa i oferuje możliwość wyrażania własnych opinii każdej grupie lub społeczności.

Podstawowymi narzędziami tej demokracji są: referendum i inicjatywa ludowa.

Referendum pozwala obywatelom zweryfikować decyzje parlamentu. Prawo federalne, federalne decyzje ogólne i międzynarodowe traktaty bezterminowe mogą być poddane fakultatywnemu referendum. Referendum organizuje się, kiedy 50 tysięcy obywateli o czynnych prawach wyborczych zgłosi taki wniosek i 100 dni od jego opublikowania. Referendum stanowi rodzaj veta, które spowalnia proces polityczny. W rzeczywistości, do dyspozycji obywateli oddane jest swego rodzaju „narzędzie hamujące”, które pozwala zablokować lub zmienić modyfikacje Konstytucji federalnej.

Inicjatywa ludowa pozwala obywatelom poddać pod powszechne głosowanie propozycji modyfikacji federalnej konstytucji. Dla jej wykonania potrzebne jest 100 tysięcy podpisów obywateli o czynnych prawach wyborczych zebranych w ciągu 18 miesięcy.

Strony: 1 2 Następna »