Romowie, to koczowniczy lud zamieszkujący Europę, zachodnią Azję, Afrykę, Amerykę i Australię. Ich praojczyzną są północno-zachodnie Indie, skąd wywędrowali około X w. n.e. przez Persję do Armenii i Azji Mniejszej (XI w.).

 

Stamtąd część wyruszyła przez Bałkany (XIII-XIV w) do Europy Środkowej (XV w.), pozostali przez Syrię, Afrykę Północną dotarli na Półwysep Iberyjski i dalej do Europy Zachodniej. W 1417 grupa Romów pojawia się nad Elbą w Niemczech, później w Miśni i Saksonii, a w 1422 we włoskiej Bolonii. W 1427 grupa 120 Romów dociera do Paryża.

Pierwsze wzmianki o Romach na terenach Polski pochodzą z początków XV wieku. Pierwszy dokument, poświadczający obecność Romów w Polsce datowany jest na rok 1401 i pochodzi z Krakowa. Romowie Karpaccy (Romowie Górscy, Romowie Bergitka) przybyli od strony Karpat i z Niziny Węgierskiej. Od XVI wieku na tereny Polski zaczęli przybywać z Niemiec Romowie z grupy Polska Roma, uciekając przed prześladowaniami. W połowie XVI stulecia w Rumunii wprowadzono niewolnictwo Romów, które zniesiono dopiero w połowie XIX wieku. Spowodowało to falę ucieczki m.in. wówczas przybyli do Polski z terenów Siedmiogrodu i Wołoszczyzny Romowie z grupy Kełderaszów (kotlarzy) i Lowarów (koniarzy).

Drastyczne prześladowania Romów trwały w Europie Zachodniej w XVI, XVII i XVIII wieku. Począwszy od XVIII wieku zastępowały je uporczywe próby zmuszenia Romów do osiedlenia się i asymilacji. Lata II wojny światowej to - podobnie jak dla niemal wszystkich Cyganów europejskich - okres hitlerowskich prześladowań w wyniku, których śmierć poniosło wielu polskich Romów. Choć na terytorium Polski istniał wydzielony podobóz cygański na terenie obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau i podobnie wydzielony Zigeneurleger w getcie łódzkim, to mordowano w nich głównie Cyganów z innych krajów europejskich. Polscy Cyganie ginęli w masowych egzekucjach, podczas pacyfikacji wsi, rozstrzeliwano ich na miejscu, gdy wpadli w ręce okupanta. W czasie wojny wymordowano znaczny odsetek członków tej zbiorowości, gdyż szacunkowe dane z lat powojennych mówią o liczbie 15-20 tys. Cyganów, zatem śmierć poniosło ok. połowy polskich Romów.

Szacuje się, że w okresie nazizmu zginęło od 20 do 50% ludności pochodzenia romskiego w Europie. Zagłada Romów pozostawała przez lata niedostrzegana a Romowie nadal zmuszani byli do porzucenia wędrownego trybu życia i tak np. w Szwajcarii odbierano Romom wędrownym dzieci i oddawano je na wychowanie do nie-romskich rodzin i wszelakiego rodzaju instytucji.

Pod koniec lat sześćdziesiątych Romowie zaczynają się organizować. W 1971 roku powołana zostaje organizacja Romani Union. Organizacja ta podjęła pracę nad ujednoliceniem języka romani, (którego dialekty tak się między sobą różnią, że niemożliwe jest porozumienie się pomiędzy różnymi grupani Romów), wyboru romskiego hymnu i flagi, działania na rzecz uznania Romów w poszczególnych krajach za mniejszość narodową i wypłacenia odszkodowań związanych z prześladowaniami Romów w okresie nazizmu. Zauważa się niekiedy, iż impulsem do tworzenia innych niż tradycyjne struktur władzy i reprezentacji interesów w środowisku romskim było doświadczenie zagłady.

Strony: 1 2 3 4 5 Następna »