Przedsięwzięcia organizowane w ramach Tygodnia mogą dotyczyć różnych dziedzin i przybrać różne formy, np. wykładów, debat, wydarzeń kulturalnych, osobistych świadectw czy wspólnych posiłków, a nawet zawodów sportowych. Ich celem ma być przede wszystkim budowanie wzajemnego szacunku wobec kulturowych i religijnych tożsamości przedstawicieli obydwu religii oraz przezwyciężanie stereotypów i uprzedzeń na temat drugiej strony. Ważne jest także tworzenie przyjaznego środowiska dla relacji między tymi społecznościami. Inicjatywa ma również zachęcać do większego partnerstwa między muzułmanami i chrześcijanami przez warunek, by każde wydarzenie w ramach Tygodnia było organizowane wspólnie przez grupy reprezentujące obie religie.

GAIC oferuje lokalnym organizacjom możliwość skorzystania z pomocy technicznej, czyli opracowania ogólnej koncepcji spotkań, przygotowania prospektów, plakatów itp. Wszystkie inicjatywy są zebrane i zaprezentowane na stronie Tygodnia.

Pierwszy Tydzień miał miejsce w 2000 r. i początkowo inicjatywa ta ograniczała się do Francji. Wkrótce wyszła poza jej granice i w 2008 r. spotkania odbyły się już nie tylko w 46 miastach francuskich, ale także w 14 miastach w Niemczech, Belgii, Holandii, Wielkiej Brytanii, Finlandii, Szwecji i Hiszpanii.

W tym roku z inicjatywy Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów we współpracy z Papieskim Wydziałem Teologicznym w Warszawie sekcja Bobolanum Tydzień Spotkań Muzułmańsko-Chrześcijańskich obchodzony był po raz pierwszy w Polsce. Partnerem ze strony muzułmańskiej była największa polska gmina muzułmańska z Białegostoku, a ze strony chrześcijańskiej werbistowskie Centrum Dialogu Kultur i Religii. Spotkanie objęte było patronatem „Tygodnika Powszechnego”.

W sobotę 14 listopada odbyło się w Warszawie w auli Bobolanum spotkanie „Święta w chrześcijaństwie i islamie”. O. Wacław Oszajca SJ omówił znaczenie religijne świąt w chrześcijaństwie, czyli Bożego Narodzenia, Wielkiego Postu i Triduum Paschalnego oraz święta Objawienia Pańskiego. Pani Halima Szahidewicz, przewodnicząca gminy muzułmańskiej w Białymstoku, przedstawiła znaczenie religijne świąt muzułmańskich: Ramadan Bajram (święto zakończenia miesiąca postu – ramadanu), Kurban Bajram, Miełlud (dnia urodzin proroka Mahometa).
Omówione zostały także obyczaje oraz tradycyjne potrawy związane z obchodzeniem świąt w Polsce. Pani Dżenneta Bogdanowicz z „Tatarskiej Jurty” w Kruszynianach zaprezentowała świąteczne potrawy i zwyczaje rodzimych polskich muzułmanów, Tatarów. Z prezentacji na temat świątecznych obyczajów oraz potraw polskich chrześcijan można było np. dowiedzieć się, kiedy w polskich domach pojawiła się choinka i z czego były robione pierwsze ozdoby choinkowe, skąd wywodzi się zwyczaj kładzenia siana pod obrus, a także jakiego koloru opłatkami obdzielano żywy inwentarz.

Część oficjalna spotkania zakończona została modlitwą w duchu Asyżu, którą ze strony katolickiej poprowadził ks. bp Tadeusz Pikus, wieloletni członek Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów, oraz mufti RP Tomasz Miśkiewicz należący do Rady.

Po modlitwie w osobnej sali zaprezentowane zostały publiczności: świąteczny stół tatarski oraz wigilijny stół śląski. Potrawy na stole tatarskim, takie jak pierkaczewniki, bielusze, pieremiacze czy czak czak omówiły panie Dżenneta Bogdanowicz i Halima Szahidewicz. Ks. Adam Wąs SVD, współprzewodniczący Rady ze strony katolickiej, przedstawił wigilijne potrawy ze Śląska, często nieznane mieszkańcom Polski centralnej takie jak moczka, makówki czy siemieniotka. Następnie wszyscy częstowali się zaprezentowanymi potrawami w czasie ostatniej, nieoficjalnej części spotkania.

Ważnym rezultatem tego wydarzenia było to, że jego uczestnicy mieli okazję przekonać się o tym, że obchodzenie świąt jest istotnym elementem praktykowania obu religii, a także o tym, że ma ono w tych religiach wiele cech wspólnych, jak np. zasiadanie do rodzinnego stołu po świątecznej modlitwie stanowi ważny element świętowania.

Na pewno spotkanie to i panująca w jego trakcie atmosfera przyczyniły się do wzajemnego poznania między zgromadzonymi chrześcijanami i muzułmanami, co jest właśnie celem europejskiego Tygodnia Spotkań Muzułmańsko-Chrześcijańskich.

*******************

ramadan – miesiąc postu (arab. saum – jeden z pięciu filarów wiary muzułmańskiej, czyli arkan ad-din). W ciągu tego miesiąca od wschodu do zachodu słońca dorosłym, zdrowym muzułmanom nie wolno jeść, pić, posługiwać się używkami (np. palić tytoniu), oddawać się podnieceniu seksualnemu. Post ten, inaczej niż post w chrześcijaństwie, nie służy pokucie czy umartwianiu się, lecz człowiek okazać ma posłuszeństwo nakazom Boga i ćwiczyć się w samokontroli. Ma także pomóc wiernym poczuć solidarność z biednymi i głodującymi oraz pogłębić własną pobożność, m.in. przez lekturę Koranu i rozważania. Z postu zwolnieni są: starcy, dzieci, kobiety w ciąży i karmiące, chorzy oraz osoby w podróży. Ramadan jest dziewiątym miesiącem księżycowego kalendarza muzułmańskiego, najświętszym w roku, ponieważ 27 ramadana został objawiony Mahometowi pierwszy fragment Koranu – pięć pierwszych wersetów Koranu z 97. sury, pt. „Przeznaczenie”.

Ramadan Bajram – tatarska nazwa (z tur.) trzydniowego święta na koniec ramadanu, miesiąca postu (arab. nazwa Id al-Fitr – „święto przerwania postu”; inna tur. nazwa: Szeker Bajram). W czasie tego święta muzułmanie dziękują Bogu za przetrwanie. Ważnym elementem święta jest wspólna, uroczysta modlitwa w meczecie i odwiedzanie krewnych oraz przyjaciół. Każdy muzułmanin, który sam nie cierpi niedostatku, przed udaniem się na modlitwę powinien wesprzeć odpowiednim datkiem potrzebującego. W tym dniu muzułmanie składają sobie życzenia i obdarowują się prezentami, szczególnie nowymi ubraniami. Dzieci dostają pieniądze i słodycze (stąd turecka nazwa święta Szeker Bajram – şeker „cukier, słodycze”).

Kurban Bajram (tur.) – największe święto w islamie, obchodzone dziesiątego dnia miesiąca pielgrzymki zu al-hidżdża na pamiątkę ofiary, jaką złożył Abraham (arab. Ibrahim) zamiast swojego syna, Ismailia (arab. nazwa Id al-Adha „święto ofiar”).

Miełlud (arab. Mawlid/Mawlud an-Nabi „narodziny Proroka”, tur. Mevlid/Mevlud Şerif) – święto urodzin proroka Mahometa. Sunnici obchodzą je dwunastego dnia trzeciego miesiąca roku (rabi al-awwal), a szyici obchodzą je pięć dni później. W tym dniu organizowane są zgromadzenia, na których odprawia się modlitwy dziękczynne za Proroka i opowiada budujące historie z jego życia.

 

Agata Skowron-Nalborczyk, arabistka, iranistka, islamolog, adiunkt w Zakładzie Islamu Europejskiego na Wydziale Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Należy do zespołu Laboratorium Więzi. Sekretarz generalny Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów.

 

W obiektywie:

Wielka Aula Bobolanum w trakcie spotkania

Wielka Aula Bobolanum w trakcie spotkania

od lewej o. Zbigniew Kubacki (Bobolanum), dr Artur Konopacki

od lewej o. Zbigniew Kubacki (Bobolanum), dr Artur Konopacki

znaczenie religijne świąt w islamie przedstawia p. Halima Szahidewicz, przewodnicząca gminy muzułmańskiej w Białymstoku

znaczenie religijne świąt w islamie przedstawia p. Halima Szahidewicz, przewodnicząca gminy muzułmańskiej w Białymstoku

Modlitwa na zakończenie części oficjalnej; od prawej: bp Tadeusz Pikus, wieloletni członek rady i mufti RP Tomasz Miśkiewicz, członek Rady

Modlitwa na zakończenie części oficjalnej; od prawej: bp Tadeusz Pikus, wieloletni członek rady i mufti RP Tomasz Miśkiewicz, członek Rady

świąteczny stół tatarski przedstawia p. Dżenneta Bogdanowicz („Tatarska Jurta” – Kruszyniany)

świąteczny stół tatarski przedstawia p. Dżenneta Bogdanowicz („Tatarska Jurta” – Kruszyniany)