Między narodami


Stosunki niemiecko-żydowskie-polsko-rosyjskie ponad pół wieku od zakończenia II wojny światowej są nadal skomplikowane i trudne do jednoznacznego zdefiniowania. Niemcy wciąż nie mogą uporać się z poczuciem winy za Holokaust. Nie kwestionuje się samego faktu jego istnienia i nie bagatelizuje wielkości Zagłady, a ponad połowa ankietowanych Niemców uważa, że nie wolno zapominać o wydarzeniach sprzed pół wieku. Równocześnie jedna trzecia społeczeństwa nie uznając winy kolektywnej nie poczuwa się do odpowiedzialności za zbrodnie popełnione przez swoich przodków. Jednocześnie brak wiedzy o rzeczywistości pozostawia na placu stare mity i stereotypy, do których dochodzą nieraz propagandowe hasła, politycznie chwilowo użyteczne dla realizacji takich czy innych taktycznych celów, ale bardzo szkodliwe dla wszystkich. Stąd mamy sytuację paradoksalną: musimy się na przykład starać o szerzenie wiedzy o dziejach i kulturze Żydów polskich zarówno wśród młodych Polaków jak i Żydów w Izraelu i w diasporze...

  • Polacy i Niemcy: ku pojednaniu

    Ostatnie 200 lat stosunków polsko-niemieckich to wyjątkowo tragiczny rozdział wspólnej historii dwóch państw i narodów. Pruski zabór i hitlerowska okupacja utrwaliły w świadomości zbiorowej Polaków wizerunek Niemca - "teutońskiego agresora", naturalnego wroga całej Słowiańszczyzny, przy czym niemal zupełnie poszła w zapomnienie pamięć o wielowiekowym pokojowym sąsiedztwie.

  • Partnerstwo zamiast oczekiwań

    Odbudowa dialogu z Niemcami wymaga zbiorowego wysiłku. Ważny jest nie tylko charakter oficjalnych kontaktów. Liczą się język i klimat spotkania. Polska toczy rozmowy z przedstawicielami państw, sąsiaduje jednak ze społecznościami.

  • Żydzi i Niemcy

    Stosunki niemiecko-żydowskie ponad pół wieku od zakończenia II wojny światowej są nadal skomplikowane i trudne do jednoznacznego zdefiniowania. Z jednej strony, państwo Izrael i Republika Federalna Niemiec są bliskimi partnerami, współpracującymi z sobą niemal w każdej dziedzinie. Niemieccy przywódcy są honorowani wysokimi odznaczeniami żydowskich organizacji, a dyplomaci obu państw mówią o bardzo dobrych stosunkach między państwami.

  • Żydzi i Polacy

    W ostatnim okresie rozwinęły się różne inicjatywy i pojawiło wiele publikacji dotyczących Żydów polskich i problematyki stosunków polsko-żydowskich (ponad sto książek rocznie!), ale półwieczne zaległości nie dadzą się łatwo nadrobić. Budzone są także stare demony strachu i nienawiści, stale przypominane fałszywe stereotypy Żydów i Polaków, nie brak też prowokacji mających na celu ożywianie czy tworzenie konfliktów.

  • Gdzie jest moja ojczyzna?

    Urodziłem się (najprawdopodobniej) 28 lutego 1943 r., w getcie, w miejscowości Stare Święciany koło Wilna. Trwała wojna światowa. Ziemia upijała się ludzką krwią. "Spracowani" übermensche, "porządkując" Europę, dokonywali historycznego aktu „czyszczenia": ENDLÖSUNG DIE JUDENFRAGE. Niczego nie pamiętam z tamtych rozszalałych nienawiścią dni. Nie pamiętam oczu mojej matki, dłoni mojego ojca, płaczu mojego brata, pocałunku powitania- i pożegnania.

     

  • U nas Żydów już nie ma

    Idę ulicą Królewiecką i spoglądam na dom, w miejscu którego kiedyś wznosiła się synagoga. Wchodzę w ulicę Żabią i widzę dom, gdzie kiedyś także stała synagoga. Ta na Żabiej była stara, tu modlili się żydzi ortodoksyjni - pisze włocławianka Mirosława Stojak.

  • Kiedyś dostałem akordeon...

    Piotr Piotrowski z podełckiej wsi Bienie od miesiąca odnawia niemieckie groby, które znajdują się w pobliżu jego domu. "Pochowana jest tam rodzina Niemki, którą doskonale pamiętam z dziecięcych lat i od której kiedyś dostałem wymarzony akordeon" - mówi mężczyzna.

  • Spłacam dług wdzięczności

    Urodzony w Przemyślanach pod Lwowem minister spraw zagranicznych RP, prof. Adam Daniel Rotfeld, przetrwał II wojnę światową w greckokatolickim klasztorze w Uniowie dzięki osobistej odwadze tamtejszych zakonników.

  • Ukraińscy Sprawiedliwi

    Obok Polski szczególnym miejscem zagłady Żydów podczas drugiej wojny światowej była Ukraina. W latach 1941-1944, czyli od rozpoczęcia wojny Hitlera ze Stalinem aż do końca niemieckiej okupacji na tym obszarze, zginęło ich tam ponad półtora miliona.

  • Katalog wzajemnych uprzedzeń Polaków i Rosjan

    W ocenie współczesnych relacji polsko – rosyjskich nadal niezwykle aktualna zdaje się teza polskiego noblisty Czesława Miłosza o wzajemnej niechęci i nienawiści obu narodów. Ta smutna konstatacja nie odpowiada jednak na pytanie o przyczynę tej wrogości. Katalog wzajemnych uprzedzeń Polaków i Rosjan pomaga zrozumieć źródła nieporozumień między Polakami a Rosjanami.

  • Polska gotowa na pojednanie

    Proces pojednania między Rosyjską Cerkwią Prawosławną a polskim Kościołem katolickim jest bodaj ważniejszy od spotkań prezydentów czy premierów. Cerkiew i Kościół docierają do milionów ludzi, a ich wzajemne zbliżenie wymaga przemiany duchowej. Tego na ogół nie przynoszą spotkania polityczne.

     

  • Pojechać do Jedwabnego

    W Krakowie o 5 rano burzowa chmura wysącza z siebie ostatnie krople. Pociąg jest pusty, wyludniona w niedzielny wakacyjny poranek Warszawa. Z dworca pod synagogę Nożyków, skąd wyruszy autobus do Jedwabnego, idzie się 10 minut.

  • Zagłada na polskiej wsi

    24 lutego w warszawskiej siedzibie PAN odbyło się seminarium poświęcone dwóm, napisanym przez wybitnych badaczy książkom, które niejako przygotowują grunt wobec oczekiwanego ukazania się wzbudzających ogromne kontrowersje „Złotych żniw” Jana T. Grossa.