• Twierdza Alamut
    Twierdza Alamut

Ismailizm

 

Ismailizm (szyizm siódemkowy) jak sama nazwa wskazuje jest jednym z odłamów islamu wywodzącym się z religii szyickiej. Szyizm jest nurtem powstałym w wyniku konfliktu o to, komu należy się przywództwo nad wszystkimi muzułmanami. Nieliczna grupa nawróconych na islam poparła zięcia i kuzyna proroka Muhammada, o imieniu ‘Ali Ibn Abī Tālib, większość natomiast uważała, że zwierzchnik powinien być wybierany przez elitę muzułmańską zwaną ahl al-hall wa-‘aqd (ci, co związują i rozwiązują). Ci drudzy właśnie w dniu śmierci Proroka zdecydowali, że kalifem zostanie Abū Bakr, najbliższy współpracownik Muhammada. Szyici sprzeciwili się temu wyborowi, jako że ich kandydata, ‘Alego nie brano w dyskusji pod uwagę. Sam ‘Ali pogodził się z wyborem Abū Bakra, jednak według tradycji szyickiej zrobił to tylko w imię jedności muzułmanów. Konflikt nasilił się gdy po ‘Abu Bakrze nastąpił kolejny kalif, ‘Utmān, który nagminnie dopuszczał się nepotyzmu i zaczął sam siebie nazywać halīfat Allāh („zastępca Boga”). Te poczynania rozgniewały ‘Alego. Kalif Utman w 656 roku został zabity w walce. Po śmierci Utmana kalifem został ‘Ali. Po bardzo burzliwym okresie walk i konfliktów Mu’āwiya z rodu Umajjadów w 660 roku ogłosił się kalifem, a w 661 Ali został zraniony zatrutym mieczem, co spowodowało jego śmierć kilka dni później. Po tych wydarzeniach kalifat pozostał w rękach Umajjadów, a pośród szyitów powstała dynastia imamów, w której władza miała przechodzić z ojca na jego najstarszego syna. [Danecki 2007: 259 - 265]

 

Początki ismailizmu.

Początki ismailizmu wiążą się z panowaniem szóstego imama szyickiego, Ğa’fara as-Sādiqa, który żył w VIII wieku. Imam Ğa’afar ustalił koncepcję imamatu, z której skorzystali później zarówno szyici imamiccy jak i w pewnym czasie ismailiccy. Polegała ona na rozdzieleniu roli imama i kalifa. Imam funkcjonować miał jako duchowy przewodnik, posiadający wiedzę na temat egzoterycznego i ezoterycznego znaczenia Koranu, nie posiadałby jednak politycznej władzy. Imam od tego czasu nie musiał już występować przeciwko kalifowi i porządkowi sunnickiemu, ponieważ osoby te mogły pełnić swoje funkcje niezależnie. [Daftary 2008: 42 - 43] Najstarszym synem Ğa’afara był Ismā’īl. Według wcześniejszych reguł jemu, jako pierworodnemu potomkowi męskiemu należało się prawo do sukcesji po ojcu. Ismā’īl jednak zmarł przed Ğa’afarem, pozostawiając syna Muhammada. W tej sytuacji po śmierci Ğa’afara w 765 roku większość szyitów uznało imamem jego innego syna – Mūsę (tę grupę do dziś nazywa się imamitami). Część z nich jednak przyjęła tezę (niepotwierdzoną), że Ismā’īl żył dłużej niż jego ojciec, według niektórych był widywany po swojej „oficjalnej” śmierci, a w związku z tym imamat przysługuje jego synowi Muhammadowi. Odłam popierający sukcesję Muhammada, od imienia jego ojca (według nich siódmego imama), nazywa się ismailitami (siódemkowcami). [Daftary 2008: 44]. Gdy większość szyicka wybrała na swojego imama Mūsę, Muhammad uciekł z Medyny i zaczął się ukrywać w obawie przed prześladowaniami. Zmarł około 795 roku. [Daftary 2008: 47] Konieczność ukrywania się stała się integralną część ismailizmu na wielu etapach jego historii.

Strony: 1 2 3 4 5 6 7 8 Następna »