• 1. Architektura tradycyjna
    1. Architektura tradycyjna
  • 2. Reinterpretacja tradycyjnych stylów
    2. Reinterpretacja tradycyjnych stylów
  • 3.Innowacyjne podejście do architektury
    3.Innowacyjne podejście do architektury

Amerykańskie meczety

 

W przeciwieństwie do państw tradycyjnie muzułmańskich w Stanach Zjednoczonych większość meczetów znajduje się w budynkach zbudowanych dla innych celów, przystosowanych później na potrzeby religijne.

Spośród 2000 islamskich świątyń w USA wiele mieści się w opuszczonych kościołach, byłych lożach masońskich, budynkach straży pożarnej, domach pogrzebowych, teatrach, magazynach i budynkach prywatnych. Jedynie nieco ponad 100 amerykańskich meczetów powstało jako islamskie miejsca kultu.

Początkowo ubogich społeczności muzułmańskich imigrantów i Afro-Amerykanów wyznających islam nie stać było na wznoszenie meczetów projektowanych specjalnie na potrzeby religijne. Pierwsze takie budowle powstały dopiero w latach 20. XX w., a przy tym wiele z nich spełniało jednocześnie rolę centrów kulturalnych wspólnot etnicznych, które je wznosiły (Albańczyków, Arabów, Pakistańczyków etc.). Do dziś liczne spośród amerykańskich meczetów to prawdziwe muzułmańskie centra: służą one nie tylko jako miejsce modlitwy, ale pełnią również inne zadania, ważne dla funkcjonowania lokalnych społeczności islamskich. Znajdują się w nich szkoły religijne, biblioteki, ośrodki konferencyjne, księgarnie, kuchnie, instytucje socjalne...

Architektura amerykańskich meczetów jest wyrazem napięcia między historią i współczenością: z jednej strony o ich kształcie decyduje czternaście wieków muzułmańskiego budownictwa sakralnego, z drugiej natomiast - lokalizacja w USA, gdzie są względną nowością w środowisku o zdecydowanie odmiennych tradycjach architektonicznych. Na szerszą skalę islamskie świątynie zaczęły się wyrastać w USA w późnych latach 50. XX w. Chociaż stylistyka poszczególnych meczetów była i jest dalece zróżnicowana, można pokusić się o wyróżnienie trzech zasadniczych trendów dominujących wśród spotykanych w Ameryce rozwiązań architektonicznych.

1. Tradycyjne wzornictwo przeniesione z krajów islamskich
Np. Islamskie Centrum Kulturalne w Waszyngtonie, zaprojektowane przez Mario Rossiego (Adbur Rahman), zbudowane w latach 1950-1957.

2. Reinterpretacja tradycyjnych islamskich wzorców architektonicznych
Np. Islamskie Centrum Kulturalne na Manhatanie w Nowym Jorku; projekt Michael McCarthy (Skidmore, Owings & Merill Architects); zbudowane w latach 1986-1991.

3. Całkowicie innowacyjne podejście do architektury islamskiej
Np. Centrum Islamskie w Albuquerque w Nowym Meksyku; projekt: Bart Prince; zbudowane w 1986 r.

 

Opr. Marek Tobolewski    
na podstawie    
Omar Khalidi Mosque